Dieta wegańska chroni przed nowotworem prostaty?

Nowotwór prostaty jest jednym z najczęściej występujących nowotworów w Polsce u płci męskiej. Można się przed nim uchronić! Zarówno w profilaktyce, jak i po zdiagnozowaniu, dieta odgrywa ogromne znaczenie. Co ciekawe, dieta wegańska jest chyba najlepszą opcją dla osób obciążonych ryzykiem zachorowania na nowotwór prostaty.

Nowotwór prostaty, czyli gruczołu krokowego jest jednym z najczęściej występujących nowotworów w Polsce u płci męskiej. Występuje u mężczyzn najczęściej po 50 roku życia. Czynniki, które mają największe znaczenie w rozwoju tego nowotworu to wiek, geny, poziom specyficznych antygenów prostaty (Prostate Specyfic Antigen - PSA) ale przede wszystkim styl życia a w tym dieta.

Objawy choroby związane są z dyskomfortem podczas oddawania moczu (przerost prostaty utrudnia opróżnienie pęcherza moczowego). Nowotwór prostaty rośnie bardzo po woli, dodatkowo w I fazie choroby objawy mogą wcale nie występować, przez co pacjenci udają się do lekarza dopiero, gdy te się uaktywnią. Tak, jak w przypadku innych nowotworów, czas wykrycia zmian decyduje o sukcesie terapeutycznym i rokowaniu pacjenta.

Jak wcześniej wspominałam, dieta i styl życia ma duże znaczenie zarówno w profilaktyce jak i już po wykryciu nowotworu. 
Są produkty, które warto włączyć do diety aby ustrzec się nowotworu prostaty (kiedy wiemy, że w rodzinie jest obciążenie tą chorobą), ale można je spokojnie jeść nawet po postawionej diagnozie. 

Oczywiście, jak zawsze znajdzie się sporo produktów, które należy z diety wyeliminować a przynajmniej ograniczyć ich spożycie ze względu na szybszy postęp choroby.


Żywność, która według badań ma działanie ochronne w przypadku nowotworu prostaty (profilaktyczne) ale również lecznicze w przypadku wykrytego już nowotworu), to:


Produkty o wysokiej zawartości likopenu


Sosy pomidorowe (passaty), sok pomidorowy (przecier), puree pomidorowe, zupy pomidorowe i inne przetwory z pomidorów. Warto więc robić domowe sosy pomidorowe ze świeżych pomidorów lub z passaty. Mogą to być sosy z warzywami, do makaronu, ryżu itp. Wszelkie formy dozwolone! 

Likopen można znaleźć również w arbuzie, suszonych morelach (tu lepiej wybierać te brązowe, suszone na słońcu zamiast pomarańczowych, siarkowanych), w różowych grejpfrutach (jednak tu trzeba uważać, gdyż niestety składniki z tego owocu mogą wchodzić w interakcję z lekami).
Należy pamiętać również, że likopen lepiej przyswaja się z produktów podgrzanych niż z surowych. 

Brokuły i inne warzywa kapustne (krzyżowe)

Brokuły i inne rośliny krzyżowe są bardzo cennym źródłem izotiocyjanianów – substancji o silnym działaniu antynowotworowym. Izotiocyjaniany powstają podczas siekania roślin krzyżowych. W ścianie komórkowej roślin występuje enzym mirozynaza, który podczas siekania łączy się z glukozynolanami zawartymi we wnętrzu komórek i powstają związki ratujące życie. Ważną informacją jest również to, że izotiocyjaniany nie są inaktywowane podczas obróbki termicznej. Trzeba jednak siekać te warzywa przed gotowaniem, gdyż enzymy są inaktywowane w wysokiej temperaturze. 

Owoce i warzywa 

Postać jak najmniej przetworzona – sałatki, świeże owoce, koktajle, musy a’la lody, budynie, kisiele itp. Owoce jagodowe to bardzo dobry wybór (borówki, maliny, truskawki, jagody itp.), mogą być również mrożone.

Fitoestrogeny roślinne


Fietoestrogeny zawarte w naturalny sposób w produktach sojowych, mają działanie ochronne i antynowotworowe ale są również korzystne dla osób z wykrytym już nowotworem. W przypadku profilaktyki raka prostaty, najbardziej polecam jeść tofu (naturalne, wędzone, marynowane), przetwory sojowe czy mleko sojowe. Wyniki metaanalizy opartej na 15 badaniach wykazały, że produkty sojowe niefermentowane nawet o 30% redukują zachorowanie na nowotwór prostaty a osoby badane spożywały przy tym jedynie porcję tych produktów na dzień (porcja to pół szklanki ugotowanych nasion, 1 szklanka mleka czy pół szklanki tofu). 


Inną grupą fitoestrogenów są lignany. Te występują głównie w siemieniu lnianym. W badaniach wykazano, że lignany w warunkach laboratoryjnych mogą hamować wzrost komórek nowotworu prostaty. 

Ze względu na ten fakt (ale również ze względu na wysoką zawartość cennych kwasów omega-3 w tych nasionach), warto spożywać 1 łyżkę siemienia lnianego na dzień. Może ono być spożywane np. jako dodatek do owsianki, koktajlu lub można posypywać nim gotowe posiłki. 

Siemię lniane należy kupić całe w ziarnach (w aptece lub w sklepie). Mielić przed spożyciem (w młynku do kawy blenderze lub moździerzu). Zmielone nasiona najlepiej spożyć od razu, gdyż kwasy omega-3 są bardzo niestabilne podczas przechowywania.


Zielona herbata


Zapadalność na raka prostaty wśród osób pijących zieloną herbatę codziennie (Azjatów) jest niższa w porównaniu z populacjami nie pijącymi tego napoju. 

Składnikami aktywnymi w zielonej herbacie są polifenole (katechiny) i to one mają silne właściwości antyoksydacyjne, zmniejszające stres oksydacyjny. Katechina EGCG może również działać hamująco na proces angiogenezy, czyli tworzenia się nowych ciał włosowatych w procesie nowotworzenia.


Co należy ograniczyć w diecie

Ograniczyć należy przede wszystkim produkty zawierające duże ilości kwasów tłuszczowych nasyconych. 
Są to głównie produkty pochodzenia zwierzęcego (wędliny, kiełbasy, ciasta francuskie, sery żółte i nabiał, mięso, smalec, masło) ale również i roślinne, np. olej kokosowy. 

Wyeliminować należy źródła tłuszczów trans (różne słodycze i produkty, które zawierają w składzie informację „uwodornione/utwardzone tłuszcze roślinne) oraz margaryny twarde. 
Produkty zawierające akrylamid (chipsy, płatki śniadaniowe kukurydziane, spieczona skórka chleba). 
Mleko i produkty mleczne. Badania wskazują na to, że regularne picie mleka przyczynia się do zachorowania na nowotwór prostaty. Ma to związek z hormonami znajdującymi się w tym napoju a w szczególności z hormonem wzrostu – IGF-1. Jeżeli tego hormonu w organizmie dorosłego człowieka jest zbyt duża ilość, komórki organizmu zaczynają rozrastać się i dzielić co prowadzi do zmian nowotworowych. 
Z badań na Universytecie Harwardzkim wynika również, że najbardziej niebezpiecznymi produktami w diecie osób zagrożonych nowotworem prostaty są jaja i drób ze względu na wysoką zawartość choliny, której wyższy poziom w surowicy krwi stwierdzono u osób chorych na nowotwór prostaty.


Jak może wyglądać jadłospis:


Śniadanie

Owsianka na mleku sojowym z dodatkiem zmielonego siemienia lnianego i owoców jagodowych

Obiad

Zupa pomidorowa z dodatkiem pestek słonecznika
Ziemniaki z sosem z soczewicy, brokułami gotowanymi

Przekąska

Koktajl z jarmużu, pomarańczy i gruszki

Kolacja

Kanapki z chleba pełnoziarnistego, awokado i tofu. 
Sałatka na bazie zielonych i czerwonych warzyw z dodatkiem orzechów

Do picia pomiędzy posiłkami

Kawa parzona lub espresso, woda, zielona herbata




Komentarze