Czym są izoflawony?

Izoflawony są to fitohormony, które naturalnie występują w roślinach strączkowych, najwięcej jest ich w soi ale można je znaleźć również w kiełkach lucerny, soczewicy czy fasoli. Do izoflawonów zaliczamy 3 podstawowe związki: genisteina, daidzeina i glyciteina. Są one zawarte w produktach sojowych odpowiednio w takich proporcjach procentowych: 50%, 40% i 10% [1].
Ponieważ fitoestrogeny mają podobną budowę do estrogenów (dokładniej do 17-β-estradiolu) a wyższy poziom estrogenów w organizmie (zarówno pochodzenia naturalnego jak i chemicznego) wiąże się z ryzykiem nowotworu piersi, istnieją obawy, czy wyższy poziom izoflawonów, tego efektu nie nasila.



W rzeczywistości fitoestrogeny nie muszą mieć takiego samego działania w organizmie, jak ludzkie hormony. 
W organizmie występują dwa typy receptorów dla estrogenów – receptory alfa i beta. Estrogeny łączą się z receptorami alfa, izoflawony natomiast preferują beta. Receptory alfa i beta rozmieszczone są w organizmie w różnych tkankach i odpowiadają za odmienne funkcje. W ten sposób, przyłączenie się estrogenów do receptorów w kościach może mieć korzystny efekt na budowę kośćca ale przyłączenie się izoflawonów do receptorów w piesiach, korzystny efekt w stosunku do redukcji raka sutka.

U kobiet po menopauzie stężenie estrogenów jest niższe, hormony te produkowane są głównie w tkance tłuszczowej. Fitoestrogeny, przez to że mają podobną budowę do estrogenów, mogą konkurować z nimi o miejsca w receptorach i blokować dostęp estrogenom. Jeżeli receptory zostaną zajęte przez fitoestrogeny, zmniejsza to dostęp estrogenom co może działać korzystnie poprzez obniżenie ryzyka zachorowania na nowotwory estrogeno-zależne  [37].

Dodatkowo, genisteina hamuje aktywność białkowej kinazy tyrozynowej, która jest odpowiedzialna za podział komórkowy w komórkach nowotworowych i pobudzanie ich do wzrostu. Może również hamować proces angiogenezy (powstawanie nowych naczyń krwionośnych) co zmniejsza dostęp do tlenu i substancji odżywczych komórkom nowotworowym  [38].
Więcej o wartościach soi i jej wpływie na hormony przewlekłe możesz przeczytać w innym artykule dostępnym w tym miejscu.

Spożycie izoflawonów (w normalnych ilościach) nie będzie miało wpływu na gospodarkę hormonalną mężczyzn ale jeżeli ktoś obawia się jeść produkty sojowe z jakiegoś powodu, może odetchnąć głęboko i zajrzeć do tabelki pod tekstem aby sprawdzić, ile faktycznie jej konsumuje. 
Dodatkowo, warto zauważyć, że spożycie izoflawonów w krajach zachodu i w Europie wynosi mniej niż 3 mg na dzień [23], w Japonii natomiast 30-50 mg na dzień [22]. Również rodzaj soi spożywanej w Japonii jest inny, spożywane są tam produkty nie przetworzone. U nas często są to przetworzone teksturaty lub pasztety.

Biorąc pod uwagę tradycyjne produkty sojowe, każdy gram takiego produktu może zawierać 3,5 mg izoflawonów  a jedna porcja tradycyjnego dania sojowego zawiera około 8 g białka i 25 mg izoflawonów [22]. W przypadku żywności przetworzonej, aż 70% izoflawonów może być traconych podczas obróbki tych produktów [3].


Okres półtrwania izoflawonów we krwi wynosi 4-8 godzin i po 24 godzinach od spożycia, praktycznie w całości są wydalone z organizmu [24]. Jeżeli więc codziennie jesz coś sojowego (tak, jak ja), to każdego dnia w Twojej krwi krążą izoflawony.

Produkt
Total isoflavones
Daidzein
Genistein
mg/100g
Mąka sojowa pełnotłusta
177.89
71.19
96.83
Mąka sojowa, teksturat
148.61
59.62
78.90
Mąka sjowa odtłuszczona
131.19
57.47
71.21
Soja
128.34
46.46
73.76
Natto
58.93
21.85
29.04
Tofu
48.35
17.83
28.00
Tempeh
43.52
17.59
24.85
Miso
42.55
16.13
24.56
Kiełki soji
40.71
19.12
21.60
Tofu, soft
29.24
8.59
20.65
Tofu, silken
27.91
11.13
15.58
Mleko modyfikowane dla dzieci
25.00
7.23
14.75
Tofu, firm
22.70
8.00
12.75
Okara
13.51
5.39
6.48
Koncentrat białka sojowego
12.47
6.83
5.33
Mleko sojowe
9.65
4.45
6.06
Napój sojowy
7.01
2.41
4.60

Źródło: USDA database


Bibliografia

 [1]      M. Messina and V. L. Messina, “Exploring the soyfood controversy,” Nutr. Today, vol. 48, no. 2, pp. 68–75, 2013.
[2]      , Anna Pietryczuk, , Agata Jabłońska-Trypuć, Katarzyna Obrębska Romuald Czerpak, “BIOLOGICAL ACTIVITY OF ISOFLAVONOIDS AND THEIR THERAPEUTICAL AND COSMETICAL APPLICATION,” Postępy Fitoter., 2009.
[3]      E. Kwiatkowska, “PHYTOESTROGENS IN THE PREVENTION OF DISEASES,” Postępy Fitoter., 2009.
[4]      M. Messina and T. M. Badger, “Health effects of isoflavones misrepresented,” Food Chem., 2017.
[5]      M. Messina, C. Nagata, and A. H. Wu, “Estimated Asian Adult Soy Protein and Isoflavone Intakes,” Nutr. Cancer, vol. 55, no. 1, pp. 1–12, Jul. 2006.
[6]      J. Lin, P. G. Krishnan, and C. Wang, “Retention of isoflavones and saponins during the processing of soy protein isolates,” J. Am. Oil Chem. Soc., vol. 83, no. 1, pp. 59–63, Jan. 2006.
[7]      I. Rowland* et al., “Bioavailability of phyto-oestrogens,” Br. J. Nutr., vol. 89, no. 5, pp. 838–852, Jun. 2003.


Komentarze